Windykacja polega na dochodzeniu w sposób określony w przepisach ustawodawczych zwrotu swojej należności bądź rzeczy od osoby nie uprawnionej do jej posiadania. Istnieje szereg sposobów dzięki którym może zabezpieczyć się przed niekompetentnym partnerem biznesowym. Wyróżniamy wśród nich następujące etapy:

Wywiad gospodarczy

Polega on na badaniu wiarygodności firmy przed zawarciem kontraktu. Jest to najskuteczniejsza forma uniknięcia współpracy z niesolidnymi kontrahentami. Poznanie przyszłego kontrahenta zapewnia bezpieczeństwo w dalszym prowadzeniu wspólnych interesów. W handlu brak jakichkolwiek informacji może stanowić duże niebezpieczeństwo, a wywiad daje możliwość kontroli sytuacji finansowej spółki oraz poznanie jej wewnętrznych struktur jak np. majątek w aktywach trwałych, wielkość zatrudnienia itp. Informacje o sprawdzanych podmiotach mogą być przedstawione w raportach podstawowych zawierających ogólne dane identyfikacyjne firmy z krotka charakterystyka jej działalności oraz danymi właścicieli. Inną formą są raporty rozszerzone przekazujące bardziej dogłębne analizy wraz z wysokościami obrotów, zdolnościami kredytowymi, pozycją w branży czy też nieruchomościach posiadanych przez firmę.

Zabezpieczenie spłaty wierzytelności

Każdy w swoim życiu spotkał się z sytuacja w której przez długi okres musiał domagać się i prosić o spłacenie należnych pieniędzy, a dłużnik nic z tego sobie nie robiąc czuł się bezkarnie . Jedna z możliwości zabezpieczania należności i zwiększenia prawdopodobieństwa uzyskania jej spłaty są różnego rodzaju instrumenty zabezpieczające. Wybór zabezpieczenia zależy od rodzaju należności i sposobu powstawania tych należności. Wyróżniamy zabezpieczenia osobiste i rzeczowe. Zabezpieczenia osobiste cechuje się tym ze osoba poszkodowana może żądać spłaty należności z całości majątku posiadanego przez dłużnika bądź osoby która udzieliła poręczenia, np. weksel, poręczenie cywilne, gwarancje bankowe itp. Natomiast zabezpieczenie rzeczowe charakteryzuje się tym ze wierzyciel może dochodzić spłaty tylko z określonego przedmiotu niezależnie od tego kto jest jego obecnie właścicielem ,np. kaucja, zastaw, hipoteka.

Postępowanie przedsądowe

Postępowanie przedsądowe jest etapem w którym dążymy do uzyskanie spłaty należności przy jednoczesnym zmniejszaniu kosztów związanych z podejmowanymi działaniami windykacyjnymi (np. koszty egzekucji komorniczej, koszty zastępstwa procesowego, czy koszty związane z wpisem sądowym). Ważnym posunięciem zarówno dla wierzyciela jak i dłużnika jest uzyskanie porozumienia w sprawie zapłaty zobowiązania. Wierzyciel może zdecydować się na ugodę i rozłożyć spłatę należności na raty, co znacząco ułatwi dłużnikowi wywiązanie się z zobowiązań. W przypadku trudności z wyegzekwowaniem należności istnieje możliwość skorzystania z usług wyspecjalizowanej firmy windykacyjnej. Jeśli wystąpi sytuacja gdzie strony nie będą w stanie się domówić, chcąc oszczędzić koszty sprawy przed sądami państwowymi , mogą rozwiązać to przed sądem polubownym, który zasądzi świadczenia i ustali stosunek prawny.

Postępowanie sadowe

Postępowanie sądowe jest następstwem sytuacji w której dłużnik nie spełnił świadczenia, spełnił je częściowo bądź też spełnił w sposób niezgodny ze stanem faktycznym. Wierzyciel może przed sądem udowodnić swoją rację oraz domagać się spełnienia należnego mu świadczenia bądź naprawienia wyrządzonej szkody. Skierowanie sprawy na drogę sądową między podmiotami gospodarczymi powinno być poprzedzone wezwaniem dłużnika do spełnienia świadczenia. W wezwaniu tym zostaje przedstawiona wysokość należności oraz ostateczny termin spłacenia zobowiązania. Jeśli takowe wezwanie nie zmobilizuje dłużnika do spłaty świadczenia, to kierujemy sprawę do sadu. Wezwanie powinno spełniać określone warunki formalne określone przez ustawę. Wierzyciel po uzyskaniu orzeczenia sądowego w postaci wyroku czy nakazu zapłaty może dochodzić roszczenia od dłużnika. Problemem odwlekającym świadczenie na rzecz wierzyciela może być brak posiadania przez dłużnika środków finansowych co uniemożliwia spłatę .Wówczas pozostaje wierzycielowi dysponującemu wyrokiem sądowym dochodzenia roszczenia w terminie późniejszym. Opóźnienie spełnienia świadczenia pieniężnego przez dłużnika rodzi obowiązek zapłaty odsetek za czas opóźnienia.

Postępowanie egzekucyjne

Postępowanie egzekucyjne służy odzyskaniu należności wierzyciela, stwierdzonego tytułem wykonawczym. Powołane organy egzekucyjne w celu spełnienia świadczeń przysługujących wierzycielowi od dłużnika stosują różnego rodzaju środki przymusu przewidziane przez ustawę. Podmiotami postępowania egzekucyjnego są organy egzekucyjne (sad rejonowy i komornik) oraz uczestnicy postępowania egzekucyjnego. Komornik wykonuje wszystkie czynności egzekucyjne z wyjątkiem tych zastrzeżonych dla sądu rejonowego (np. egzekucja świadczenia wykonania czynności, zaniechania i nie przeszkadzania).Ważne jest to aby wierzyciel przed wniesieniem wniosku o wszczęcie egzekucji sprawdził jaka jest sytuacja finansowa dłużnika(wszelkie wartości materialne i niematerialne) co zwiększy szanse na odzyskanie należności. Komornik może rozpocząć swoje działania w momencie gdy wniosek wierzyciela uzyskał tytuł wykonawczy. W tym ze wniosku powinien być określony przez wierzyciela zakres egzekucji, sposób egzekucji, wskazany adres i majątek dłużnika, oraz załączony tytuł wykonawczy. Mimo iż postępowanie egzekucyjne jest procesem zabezpieczającym interesy wierzyciela, winno być przeprowadzone przy użyciu środków, które zapewniają normalną egzystencje dłużnikowi.

Przeszkody w ściąganiu należności

Naturalnym jest, iż podczas odzyskiwania należności wierzyciela może wystąpić szereg przeszkód, które ten proces znacznie utrudnią. Wskazać tutaj można błędy w zawartej umowie (np. nie poprawne dane) ,upływ terminu roszczenia czy tez brak możliwości uzyskania danych o dłużniku lub jego sytuacji finansowej. Możemy się również spotkać z sytuacja w której nie jest możliwe dochodzenie spłaty swoich należności przez dłużnika. Nieściągalność wierzytelności następuje jeśli: dłużnik zmarł, wobec dłużnika ogłoszono upadłość, wszczęto postępowanie układowe itd.

B. Ł.